Nazwa epoki wywodzi się od słowa “romanus”, czyli ma etymologiczny związek z rzymskością; ale słowo to nie stało sie od razu nazwą właściwą epoki, w średniowieczu przekształciło się w “romant”, który znaczył obszerną powieść opowiadającą o niezwykłych, fantastycznych przygodach, następnie nabrało znaczenie romansów. Literatura doby romantyzmu nawiązywała do kultury starożytnej, utworów i bohaterów wierzeń ludowych i ich podań. W Europie zachodniej romantyzm trwała w latach od 1789 roku (Wielka Rewolucja Francuska) do 1848 roku (Wiosna Ludów).

Romantyk – marzyciel, idealista, przesadnie uczuciowy, samotnik, buntownik skłucony ze światem, wyrastający ponad przeciętność o bogatym życiu duchowym.

Romantyzm - Więcej >>>

Granice chronologiczne romantyzmu w Polsce:

• początek – 1822 (wydanie przez Mickiewicza zbiorku poetyckiego pt. „Ballady i romanse”, który stanowił manifest i propozycje nowej literatury).

• koniec – 1864 (upadek powstania styczniowego, zamykającego serię powstań narodowych).

Romantyzm polski podzielic można na dwa etapy:

• lata 1822 – 1830

  W tych latach najważniejszymi ośrodkami nowej epoki była Warszawa i Wilno. W Warszawie swoją działalność poetycką prowadzili: Kazimierz Brodziński (“O klasyczności i romantyczności tudzież o duchu poezji polskiej”), Maurycy Mochnacki (“O pismach klasycznych i romantycznych” “O literaturze polskiej w wieku XIX”), J. Lelewela, zaś w Wilnie Adam Mickiewicz napisał: “Dziady” wileńsko-kowieńskie, “Ballady i romanse”, “Konrad Wallenrod”, “Sonety krymskie”, a także: Seweryn Goszczyński (“Uczta zemsty”, “Zamek kaniowski”, “Przy sadzeniu róż”), Antoni Malczewski (“Maria”). Ten okres trwa do wybuchu powstania listopadowego.

• lata 1831 – 1864

  Z powodu klęski powstania listopadowego, większość poetów polskich była zmuszona udać się na emigrację, głównie do Paryża, gdzie powstało środowisko Wielkiej Emigracji. Główną tematyką literatury emigracyjnej było odzyskanie przez Polske wolności, kształt przyszłego państwa, klutura polska, wspieranie sprawy polskiej w Europie. Największe utwory powstałe na emigracji: “III cz. Dziadów” i “Pan Tadeusz” Mickiewicza, “Kordian” Juliusza Słowackiego. W tym czasie rozwijała się również poezja krajowa, jej główni przedstawiciele to: Kornel Ujejski (“Maraton”, “Chorał”, “Ostatnia strofa”), Teofil Lenartowucz (“Złoty kubek”, “Mazur”, “Duch sieroty”), Władysław Syrokomla (“Lalka”, “W imionniku księżny Puzyniny”, “Nagrobek obywatelowi”).
  
  
  Romantyzm - Więcej >>>